logo_ben_te_raa</td
Oud_Kraggenburg
Oud Kraggenburg in het strakke geometrische landschap van de Noordoostpolder.

 zuiderzee

 Oud Kraggenburg
De eerste vakbond en de eerste parlementaire enquête


 Op het nieuwe land, achter Kraggenburg, ligt Oud Kraggenburg, compleet met een restje dijk. Het lag vroeger zes kilometer uit de kust, op het uiteinde van een bedijkte vaargeul (Zwolse Diep).

De vaarroute is in de negentiende eeuw aangelegd voor een betere toegang over water tot Zwolle en Zwartsluis. Beide plaatsen zijn bij gevaarlijk weer moeilijk bereikbaar.

De kosten van de aanleg moeten worden opgebracht door tolheffing (en uit een voorgenomen landwinning tussen de Zuiderleidam en het vaste land boven Genemuiden).

Er wordt tol geheven op basis van diepgang en niet naar scheepsgrootte. De onvrede daarover en over de tol leidt tot de oprichting van de eerste vakbond in Nederland: het Schippersverbond. Deze bond groeit uit tot de nu nog bestaande landelijke schippersvereniging Schuttevaêr.

Uiteindelijk blijkt dat de dammen zijn gemaakt van ondeugdelijk funderingsmateriaal, kraggen.
 Door een gat in een van de dijken kunnen schippers zonder af te rekenen naar de haven varen.

De technische en financiúle problemen met het Zwolse Diep hebben geleid tot de eerste parlementaire enquête (gehouden in 1856) in Nederland.

In 1875 heeft Rijkswaterstaat de werken van de onvermogend geworden Zwolse Diepmaatschappij overgenomen. De tol is toen afgeschaft. De terp is in 1877 opgehoogd en er is een nieuw huis van steen met lichtopstand gebouwd. Tot op de dag van vandaag is deze situatie onveranderd.

In 1920 is de laatste lichtwachter vertrokken. Sinds 1971 is Oud Kraggenburg particulier eigendom.

Oud Kraggenburg in vroeger tijden. Fotograaf onbekend.
kraggenburg

 historisch   zuiderzee [3]  
©  Foto's en tekst op deze website: Ben te Raa (tenzij anders vermeld)